Chương trình đặt mục tiêu xây dựng nền kinh tế số năng động dựa trên nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), từng bước hình thành phương thức sản xuất mới, thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, phát triển xanh và bền vững. Đồng thời, kiến tạo xã hội số văn minh, an toàn và bao trùm, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận và thụ hưởng các thành quả của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Trong nhiều nội dung quan trọng của Chương trình, hai điểm nhấn nổi bật là phát triển kinh tế dữ liệu và thúc đẩy ứng dụng AI theo các bài toán trọng điểm của từng ngành, lĩnh vực.

Lần đầu tiên, phát triển kinh tế dữ liệu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế số.
Theo đó, Chính phủ định hướng tập trung xây dựng và phát triển các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân, tạo điều kiện để khai thác hiệu quả dữ liệu mở, dữ liệu được chia sẻ và dữ liệu đã được xử lý, ẩn danh phục vụ phát triển sản phẩm, dịch vụ số.

Chương trình cũng đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế, chính sách về tài sản dữ liệu, quyền sở hữu, khai thác và phân phối giá trị dữ liệu; nghiên cứu thí điểm sàn giao dịch dữ liệu và cơ chế lưu chuyển dữ liệu phù hợp với các yêu cầu về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh đó, hạ tầng dữ liệu, công nghiệp dữ liệu và các nền tảng khai thác, phân tích dữ liệu tiếp tục được ưu tiên đầu tư phát triển, hướng tới hình thành thị trường dữ liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo dựa trên dữ liệu.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý dữ liệu sang khai thác dữ liệu như một nguồn lực phát triển mới của nền kinh tế.

Một điểm mới đáng chú ý khác của Chương trình là yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng AI trong các ngành, lĩnh vực nhằm nâng cao năng suất, tối ưu hóa vận hành và đổi mới phương thức ra quyết định trên cơ sở dữ liệu.

Đặc biệt, Chương trình yêu cầu mỗi bộ, ngành, lĩnh vực xác định các bài toán trọng điểm có thể giải quyết hiệu quả bằng AI để tổ chức thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình thành công.

Cách tiếp cận này được đánh giá là phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ hiện nay, khi AI không chỉ là một công nghệ mới mà phải gắn với các nhu cầu thực tiễn, các vấn đề cụ thể của từng ngành, lĩnh vực để tạo ra giá trị thực chất.

Chương trình cũng nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận và ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; qua đó hình thành hệ sinh thái ứng dụng AI rộng khắp trong nền kinh tế và xã hội.

Để tạo nền tảng cho quá trình này, Chính phủ tiếp tục thúc đẩy phát triển các nền tảng số dùng chung, nền tảng số quốc gia và hệ sinh thái số do Việt Nam làm chủ; đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh mạng, xây dựng niềm tin số và ban hành các tiêu chuẩn an toàn đối với các công nghệ mới như AI, chuỗi khối (blockchain), điện toán đám mây và dữ liệu lớn.

Các định hướng nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần tạo động lực mới cho tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn 2026-2030, qua đó hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.