Tại Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo chiều 23/6 của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Bộ KH&CN đề xuất thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia nhằm tạo cơ chế tài chính mới, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược, hình thành doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh.

Phiên họp do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì. Một trong những nội dung đáng chú ý được Bộ KH&CN trình bày là đề xuất triển khai thí điểm Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, với 4 nhóm nội dung trọng tâm.

Về lộ trình vốn, Bộ đề xuất trong giai đoạn 2026-2028, quỹ có vốn khởi điểm khoảng 100 triệu USD, trong đó Nhà nước đóng vai trò chủ đạo theo mô hình Yozma của Israel – mô hình từng góp phần hình thành hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm phát triển mạnh tại quốc gia này.

Từ giai đoạn 2028-2035, quỹ sẽ từng bước huy động thêm nguồn vốn tư nhân, hướng tới cơ cấu vốn tư nhân tham gia khoảng 30%-40%, đồng thời phát triển các quỹ chuyên biệt cho từng lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Về tổ chức bộ máy, Bộ đề xuất áp dụng cơ chế tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ theo nguyên tắc thị trường; trao quyền chủ động cho hội đồng đầu tư; đồng thời tăng cường kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học và các cơ sở ươm tạo công nghệ.

Về quản trị rủi ro, hiệu quả của quỹ cần được đánh giá trên tổng thể danh mục đầu tư thay vì từng dự án riêng lẻ. Những trường hợp thực hiện đúng thẩm quyền, đúng quy trình, bảo đảm công khai, minh bạch và khách quan cần có cơ chế bảo vệ người ra quyết định.

Về hành lang pháp lý, Bộ KH&CN kiến nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ chế đặc thù, trong đó bao gồm cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với cán bộ quản lý, vận hành quỹ sử dụng ngân sách nhà nước khi thực hiện đúng quy định. Việc ban hành Nghị quyết này với cơ chế đặc thù đủ mạnh, cho phép chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong hoạt động đầu tư, đồng đầu tư vào các công nghệ chiến lược không chỉ là điều kiện để Quỹ đầu tư mạo hiểm vận hành đúng bản chất mà còn tạo ra đòn bẩy thể chế, thúc đẩy đưa các công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược vào thực tiễn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW.