Những kết quả bước đầu không chỉ tạo chuyển biến trong toàn ngành mà còn góp phần đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định là một trong những quyết sách chiến lược nhằm tạo động lực mới cho tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Đối với ngành Công Thương - lĩnh vực giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế - việc triển khai Nghị quyết không chỉ là yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội để thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.
Sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ Công Thương được giao tổng cộng 138 nhiệm vụ, trong đó có 69 nhiệm vụ có thời hạn và 69 nhiệm vụ thường xuyên. Để triển khai các nhiệm vụ được giao, Bộ đã chủ động ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, kế hoạch thực hiện; đồng thời thường xuyên rà soát, đôn đốc các đơn vị thuộc Bộ, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.
Với vai trò cơ quan đầu mối tham mưu, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đã tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan trong và ngoài Bộ để tổng hợp, theo dõi, đánh giá tình hình triển khai Nghị quyết; tham mưu các báo cáo phục vụ Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ; đồng thời tham mưu xây dựng các kế hoạch, chương trình hành động và các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Từ hoàn thiện thể chế đến nâng cao năng lực số trong toàn ngành
Một trong những kết quả nổi bật sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57 là việc từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức bộ máy phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Ngày 22/4/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 956/QĐ-BCT thành lập Tổ công tác giúp việc Ban Chỉ đạo của Bộ Công Thương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06. Đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường năng lực điều phối, theo dõi và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm trong toàn ngành.
Cùng với đó, công tác đào tạo, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được triển khai đồng bộ. Bộ Công Thương đã phối hợp chuẩn hóa học liệu số để tích hợp lên nền tảng “Bình dân học vụ số”; tính đến ngày 8/6/2026 đã tổ chức 14 lớp bồi dưỡng cho 15 đơn vị thuộc Bộ, đưa tỷ lệ cán bộ, công chức được bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng số cơ bản đạt 81%. Bộ cũng đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số; 100% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử và tỷ lệ văn bản, hồ sơ xử lý toàn trình đạt 80%.
Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số trong ngành Công Thương đang từng bước chuyển từ giai đoạn triển khai thí điểm sang giai đoạn chuẩn hóa, mở rộng và đo lường hiệu quả, trong đó phát triển nguồn nhân lực số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Công nghệ chiến lược - bước chuyển quan trọng trong triển khai Nghị quyết 57
Dấu ấn nổi bật nhất của ngành Công Thương trong giai đoạn vừa qua là việc chủ động tham gia xây dựng và cụ thể hóa các định hướng phát triển công nghệ chiến lược của quốc gia.
Thực hiện Thông báo số 22-TB/CQTTBCĐ ngày 20/3/2026 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và hiệp hội ngành hàng rà soát, đề xuất các bài toán lớn, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược gắn với yêu cầu phát triển của ngành. Trên cơ sở đó, Bộ đã phối hợp tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và Quyết định số 808/QĐ-TTg về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Theo đó, Bộ Công Thương được giao triển khai 03 bài toán lớn gồm: bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng cao; hiện đại hóa hệ thống điện - nhiên liệu xanh, thông minh và tự chủ; tự chủ công nghiệp, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất xanh, thông minh, giá trị gia tăng cao; hiện đại hóa thương mại trong nước và ngoài nước bằng dữ liệu, logistics thông minh và chuỗi cung ứng tin cậy. Đây là những bài toán có ý nghĩa chiến lược, gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.
Để cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao, Bộ Công Thương đã có Công văn số 3037/BCT-ĐCK ngày 01/5/2026 gửi Bộ Khoa học và Công nghệ về xây dựng đặt hàng nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; đồng thời đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị, chuyên gia và doanh nghiệp để hoàn thiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ tương ứng với 03 bài toán lớn của ngành.
Báo cáo rà soát tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW tại các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp cho thấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã từng bước trở thành nội dung trọng tâm trong chiến lược phát triển của nhiều doanh nghiệp lớn.
Trong lĩnh vực năng lượng, EVN đã đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ số trong dự báo phụ tải, dự báo năng lượng tái tạo và tối ưu vận hành hệ thống điện. Petrovietnam triển khai nhiều hướng nghiên cứu liên quan đến hydrogen xanh, amoniac xanh, nhiên liệu hàng không bền vững, công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon cùng các giải pháp phục vụ chuyển dịch năng lượng.
Trong lĩnh vực khai khoáng và công nghiệp nền tảng, TKV tăng cường tự động hóa, ứng dụng AI và mô hình bản sao số trong khai thác mỏ. Vinachem nghiên cứu phát triển pin Sodium-ion, hệ thống lưu trữ năng lượng, các sản phẩm hóa chất tinh khiết và siêu tinh khiết phục vụ ngành điện tử, bán dẫn và công nghệ cao.
Những kết quả bước đầu này cho thấy Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo ra sự chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển của doanh nghiệp ngành Công Thương, từ ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất sang từng bước tham gia nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.
Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới
Bên cạnh những kết quả về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, kinh tế số ngành Công Thương tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, quy mô thị trường thương mại điện tử B2C ước đạt khoảng 13,9 tỷ USD, tăng 17,9% so với cùng kỳ năm trước. Thương mại điện tử tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Nhìn tổng thể, sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngành Công Thương đã hình thành những nền tảng quan trọng về thể chế, tổ chức thực hiện, nguồn nhân lực số, chuyển đổi số và phát triển công nghệ chiến lược. Quan trọng hơn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang từng bước được đưa vào trung tâm của quá trình hoạch định chính sách và chiến lược phát triển ngành.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao, đặc biệt là 03 bài toán lớn và các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo chỉ đạo của Chính phủ. Với vai trò đầu mối tham mưu, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để thúc đẩy quá trình chuyển hóa các định hướng chiến lược thành các chương trình, nhiệm vụ và kết quả cụ thể, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu cho phát triển ngành Công Thương và đất nước trong giai đoạn mới.
