Chỉ thị đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW thời gian qua đã đạt những kết quả bước đầu tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, Chính phủ cũng chỉ rõ nhiều tồn tại như nhiệm vụ chậm tiến độ, quá hạn thực hiện hoặc chưa bảo đảm kết quả đầu ra; tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn thấp, đặc biệt là nguồn vốn dành cho chuyển đổi số.

Nguyên nhân được xác định không chỉ do cơ chế, chính sách chưa đồng bộ mà còn bởi công tác tổ chức thực hiện ở một số bộ, ngành, địa phương còn thiếu chủ động; năng lực triển khai tại cấp cơ sở còn hạn chế và vẫn tồn tại tâm lý e ngại, thiếu quyết liệt của người đứng đầu ở một số nơi.

Chỉ thị nêu rõ việc triển khai hiệu quả các chương trình, dự án và đẩy nhanh giải ngân nguồn lực được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, tạo đột phá chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Cách tiếp cận này cũng thể hiện sự thay đổi về yêu cầu đối với các bộ, ngành và địa phương. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện cả về chất lượng triển khai, hiệu quả sử dụng vốn và kết quả cuối cùng của từng nhiệm vụ trong triển khai Nghị quyết số 57.

Để đạt mục tiêu đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được giao trong năm 2026; phân loại rõ các nhiệm vụ đủ điều kiện triển khai, các nhiệm vụ còn vướng mắc cần tháo gỡ và các nhiệm vụ không còn khả năng hoàn thành theo tiến độ.

Đồng thời, việc phân bổ nguồn lực phải bảo đảm nguyên tắc tập trung, trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các dự án có tác động lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chỉ thị yêu cầu ưu tiên đầu tư cho phát triển công nghệ chiến lược; nâng cấp các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia nhằm tạo hạ tầng nghiên cứu hiện đại phục vụ phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược. Đối với chuyển đổi số, nguồn lực sẽ được tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn, nền tảng số dùng chung và các dự án phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Có thể thấy, sau giai đoạn ưu tiên hoàn thiện hành lang pháp lý với hàng loạt luật, nghị định và cơ chế mới được ban hành, trọng tâm điều hành hiện nay đã chuyển sang yêu cầu tổ chức thực hiện đồng bộ, bảo đảm các nguồn lực được sử dụng hiệu quả và nhanh chóng tạo ra những kết quả cụ thể. Đây cũng là bước chuyển cần thiết để các mục tiêu của Nghị quyết số 57 không chỉ dừng lại trên văn bản mà được chuyển hóa thành năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển đất nước.

Sau hơn một năm rưỡi triển khai, Nghị quyết số 57 đang bước vào giai đoạn tăng tốc thực thi. Đây là thời điểm để các chủ trương, cơ chế, chính sách mới phát huy hiệu quả, tạo nền tảng đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong những năm tới./.